Dr Αndrea Mori

Κτηνίατρος

 

Καλημέρα σε όλους

 

Κατ’ αρχήν θα ήθελα να ευχαριστήσω τη ΚΤΗΜΕΛ για τη δυνατότητα που μας έδωσε να επισκεφθούμε την Ελλάδα και επίσης για την ευγενική καλοσύνη που είχε να μας προσκαλέσει να παρευρεθούμε στην εκδήλωση αυτή. Ευθύς αμέσως, θα ήθελα να υπογραμμίσω, ότι δε βρισκόμαστε σ’ αυτό το βήμα για να σας διδάξουμε τι ακριβώς και πως θα πρέπει να κάνετε τη δουλειά σας, άλλωστε αν κρίνω από τη ΚΤΗΜΕΛ φαίνεται να είναι εντυπωσιακά γνωστό.

Θα ήθελα όμως να υπογραμμίσω ένα, δυο πράγματα, που έχουν σχέση με την παγκοσμιοποίηση, που αποτελέσματα της, στην Ιταλία ήταν δάκρυα και αίμα, για τους παραγωγούς του πρωτογενή τομέα και τους μεταποιητές. Και όταν μιλώ για παραγωγούς του πρωτογενή τομέα εννοώ τους κτηνοτρόφους ενώ μεταποιητές εννοώ  τους ιδιοκτήτες μονάδων που ασχολούνται με τη μεταποίηση και διάθεση των τροφίμων, όπως είναι τα σφαγεία, η βιομηχανία κρέατος ,οι κρεοπώλες κλπ.

Οφείλω να ομολογήσω, ότι η κατάσταση στην Ιταλία και στην Ελλάδα παρουσιάζει ομοιότητες και διαφορές.

Η κατάσταση, στην Ελλάδα σήμερα, όπως την αντιλήφθηκα, τουλάχιστον εγώ, από τη συζήτηση που είχα χθες με τους συναδέλφους της ΚΤΗΜΕΛ, μοιάζει με την κατάσταση, που υπήρχε στην Ιταλία πριν δέκα χρόνια.

Θα ήθελα να δηλώσω, βεβαίως, ότι η αναλογία ομοιοτήτων και διαφορών ανάμεσα στην Ιταλία του χθες και στην Ελλάδα του σήμερα είναι σχετική.

Κατ’ αρχήν με βάση πάντοτε αυτό το περίγραμμα και το σκηνικό που προδιαγραφεί η παγκοσμιοποίηση η Ιταλία διαθέτει περί τα 10.000.000 στάβλων, όπου εκτρέφονται αγελάδες, μοσχάρια, λαγοί, κοτόπουλα και κοτόπουλα, που διατίθενται για βρώση.  Επίσης υπάρχουν χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις οι οποίες με τη σειρά τους παρέχουν στις γεωργικές αυτές εκμεταλλεύσεις προϊόντα και υπηρεσίες, όπως είναι τρόφιμα εμβολιασμοί και φάρμακα.

Επίσης, μέσα σ’ αυτό το σκηνικό και το πλαίσιο, που περιέγραψα πριν από λίγο, υπάρχουν χιλιάδες άτομα και άνθρωποι, οι οποίοι ασχολούνται με τον τομέα της κτηνοτροφίας, αλλά θα λέγαμε ότι ο τομέας αυτός είναι κατακερματισμένος είναι πολυδιασπασμένος, σε επίπεδο Ιταλικής επικράτειας και θα τολμούσα να πω, ότι ο κάθε παραγωγός, ο κάθε εκτροφέας, στην αγροτική του εκμετάλλευση, στο σπίτι το δικό του δηλαδή κάνει κουμάντο ο ίδιος και στην ουσία, κάνει ότι κρίνει αυτός σκόπιμο.

Θα έλεγα επίσης, ότι αξίζει το κόπο μια και, μιλάμε για τους παραγωγούς, να αναφέρω σαν χαρακτηριστικά παραδείγματα περιπτώσεις ιδιοκτητών  σφαγείων και τυροκομικών μονάδων, μονάδων παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων, που παρέμειναν προσκολλημένοι στις παραδόσεις του χθες και στη νοοτροπία του παρελθόντος, αναγκάστηκαν εκ των πραγμάτων να διακόψουν τη δραστηριότητά τους.

Επίσης και στην Ιταλία βεβαίως, υπάρχει το σύστημα ελέγχου HACCP, το ακρωνύμιο το οποίο επί το ιταλικότερο είναι HCCP και θα έλεγα βεβαίως ότι η διαλογή, των επιχειρήσεων που επιβίωσαν  ακολούθησε αν θέλετε μια φυσική πορεία.

Θα έλεγα ότι το σύστημα για το οποίο έκανε λόγο ο συνάδελφος, πριν από μένα, το σύστημα ιχνηλάτισης, έχει με ένα θεμελιώδη και βασικό σκοπό, που είναι εκείνος,της προστασίας του καταναλωτή, ο οποίος σε περίπτωση, που υποστεί κάποια ζημιά, πρέπει να  είναι σε θέση, να φτάσει μέχρι τη πηγή του αιτίου δηλ. ν’ αναζητήσει το αίτιο της ζημιάς.

Εντελώς ενημερωτικά αναφέρω ότι το σύστημα ελέγχου HACCP, το οποίο γεννήθηκε στην Αμερική ξεκίνησε, από την ανάγκη υγιεινής διατροφής των αστροναύτων. Χρειαζόταν δηλαδή, να μπορέσουμε να ιχνηλατήσουμε τη σκόνη των αυγών, ώστε να είναι απαλλαγμένη από σαλμονέλα και βεβαίως τα αποτελέσματα, αυτά της ιχνηλάτησης ξεκινούν από το πρωτογενή παραγωγό και καταλήγουν στο τελικό προϊόν. 

Η πρώτη αντίδραση η οποία φαίνεται, να είναι και σωστή, εκ μέρους των Ιταλών παραγωγών, όταν πρωτοκαθιερώθηκε αυτό το σύστημα ελέγχου HACCP, ήταν να πουν το πολύ απλό, «άσε τους Αμερικάνους να κάνουν αυτά, που αυτοί πρεσβεύουν, σωστά στο σπίτι τους, γιατί είναι αδαείς, δεν διατρέφονται σωστά και οι τροφές και η διατροφή η δική μας, βασίζεται σε προϊόντα ποιότητας, τα οποία με τη σειρά τους, βασίζονται στην παράδοση».

Πιστεύω άλλωστε ,ότι αυτού του είδους η αντίδραση είναι φυσιολογική και πιθανολογώ, ότι το ίδιο, συμβαίνει και εδώ, είναι άλλωστε μια φυσιολογική αντίδραση ενός ανθρώπου που έχει μάθει τη δουλειά από το πατέρα του και έχει μάθει να την κάνει εδώ και παρά πολλά χρόνια.

Δυστυχώς ή ευτυχώς, αυτό θα μας το δείξει το μέλλον, μπήκαμε στην ΕΕ και αναλάβαμε κάποιες δεσμεύσεις, έναντι των εταίρων μας,ώστε κοινή συναίνεση, όλοι εμείς να συνεργαστούμε, για τη παραγωγή και την ασφάλεια των υγιεινών τροφίμων.

Άρχισαν  λοιπόν, να φτάνουν οι πρώτες οδηγίες και κανονισμοί από τη μεριά της ΕΕ και βεβαίως φτάσαμε και στο σύστημα HACCP. Πριν φτάσουμε σ’ αυτό όμως, το κάθε κράτος μέλος, προσπάθησε από την πλευρά του να υπάρξουν, κάποιες  παρατάσεις στην εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών. Σ’ ότι αφορά στο σύστημα έλεγχου HACCP οφείλω να πω ότι είναι υποχρεωτικό, για αυτούς που ασχολούνται με τη μεταποίηση και τη διάθεση των τροφίμων, ενώ είναι δυνητικό για τους  παραγωγούς. 

Τώρα σε επίπεδο μακροοικονομίας, θα λέγαμε ότι όλες αυτές οι εξελίξεις στο τομέα της μεταποίησης, αποτέλεσαν πραγματικά μια αληθινή επανάσταση. Όσοι δεν κατανόησαν και δεν κατάλαβαν από την αρχή σωστά όλη εκείνη τη κοινοτική νομοθεσία, όλες τις οδηγίες,  που έρχονται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορούν να πουλήσουν και πολλοί αναγκάστηκαν να κλείσουν, αφού σημείωσαν ζημίες εκατομμυρίων και πτώχευσαν, βεβαίως αυτή είναι μια εξέλιξη που συνεχίζεται ως σήμερα.

Μιλώντας τώρα για τα’ αποτελέσματα όλης αυτής της διαδικασίας και του συστήματος, πάντοτε για το τομέα της μεταποίησης, θα έλεγε κανείς και το νούμερο, που αναφέρω είναι εντελώς τυχαίο, ότι στην Ιταλία έχουμε σαράντα ή πενήντα χιλιάδες σφαγεία, αντιστοιχεί ας πούμε, ένα σφαγείο σε κάθε χωριό, σ’ ότι αφορά βέβαια τη Νότιο Ιταλία είναι πολύ δύσκολος ο έλεγχος, γιατί πολλά, απ’ τα σφαγεία εκεί, δεν κινούνται στα πλαίσια του νόμου, άρα ο έλεγχος τους είναι δύσκολος.  Αν λοιπόν κάποτε μπορούσαμε να αναφέρουμε ότι στην Ιταλία δραστηριοποιούνταν σαράντα χιλιάδες, ή τέσσερις χιλιάδες ή τετρακόσια σφαγεία, σήμερα μετά βεβαιότητας, μπορούμε να πούμε, ότι τα ασφαλή σφαγεία, είναι τέσσερα σ’ ολόκληρη την Ιταλική επικράτεια.

Ένα  απ’ αυτά βρίσκεται στη πόλη της Μάντοβα στη Βόρεια Ιταλία και είναι το σφαγείο Πεγκονιάκ το οποίο αποτελεί και το τέταρτο σε μέγεθος σφαγείο. Στο σφαγείο αυτό, εμείς οργανώσαμε όλη τη διαδικασία της σφαγής και της ιχνηλάτησης με τη βοήθεια της ΙΒΜ και αφορούσε στα μεγάλα ζώα μοσχάρια, αγελάδες μοσχάρια γάλακτος και επίσης αφορούσε σ’ όλη τη διαδικασία από τη σφαγή μέχρι τη διάθεση του προϊόντος στο τελικό καταναλωτή.

Σε ότι αφορά τη δραστηριοποίηση και την άσκηση του επαγγέλματος των κτηνιάτρων, ελευθέρων επαγγελματιών,  εμείς συστήσαμε στην πόλη της Μάντοβα μια εταιρεία που φέρει την επωνυμία  ΤUTOR και για την ετυμολογία της λέξης αναφέρω, ότι το λίμα στα λατινικά σημαίνει τον στύλος, (το υποστήριγμα δηλ. της κληματαριάς) όπως η υποστήριξη που εμείς θέλουμε, να παράσχουμε στους παραγωγούς.

Διακατεχόμαστε σήμερα από μια έντονη ανησυχία για το που θα πρέπει να να προσανατολίσουμε τους παραγωγούς, μιλάω για τους κτηνοτρόφους, οι οποίοι θα πρέπει στο σημείο αυτό ν’ ασκήσουν αυτοέλεγχο, δηλαδή HACCP ο οποίος είναι προαιρετικός. Βέβαια υπάρχουν αντιδράσεις  όπως εξάλλου αντιδράσεις υπήρξαν και στο χώρο της μεταποίησης, από τους ανθρώπους εκείνους οι οποίοι είχαν μάθει ή διδαχθεί τη τέχνη από το πατέρα ή τον παππού τους.

Εκείνο το οποίο κάνουμε σήμερα, είναι να παρέχουμε ενημέρωση στους παραγωγούς για να μη τους συμβεί ότι συνέβη στο παρελθόν σε εκείνους που ασχολούνται με τη μεταποίηση και βεβαίως για πολύ σαφείς και συγκεκριμένους λόγους, ο πρώτος εκ των οποίων είναι ότι η μεγαλύτερη πρόσοδος, για τους κτηνιάτρους προέρχεται από τους παραγωγούς.

Η δεύτερη ανησυχία μας,  θα έλεγα ότι είναι και η πλέον σοβαρή. Στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης και μιλώντας πάντοτε με παραμέτρους μακροοικονομικές, θα έλεγα ότι δημιουργήθηκαν καταστάσεις μονοπωλιακού χαρακτήρα, όπου τα τέσσερις ή τα σαράντα χιλιάδες σφαγεία έγιναν τέσσερα. Επιπλέον αυτή τη στιγμή λοιπόν, υπάρχουν πέντε εταιρικά σήματα, πέντε μεγάλα υπέρ-μάρκετ, τα οποία ασκούν κυρίαρχο ρόλο στην αγορά και διανέμουν το προϊόν το οποίο παράγει ο παραγωγός. Ο παραγωγός λοιπόν δεν έχει δυνατότητα λήψης αποφάσεων πρέπει μόνο να παράγει ακολουθώντας κατά γράμμα, όλες εκείνες τις προδιαγραφές, που του επιβάλλει η μεγάλη διανομή και δεν μπορεί να έχει λόγο επί του προκειμένου.

Θα ήθελα καταλήγοντας να σας πω ότι εμείς της εταιρείας TUTOR κρίνουμε ότι αυτή τη στιγμή το έργο που αναλαμβάνει η ΚΤΗΜΕΛ είναι πραγματικά εξαιρετικής σημασίας, θα έλεγα μόνο ότι είναι ένα έργο που πρέπει να γίνει γρήγορα και πρέπει να προλάβουμε τους χρόνους ώστε να προστατεύσουμε τον παραγωγό.

Εμείς θα είμαστε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε άλλη πληροφορία ή ενημέρωση θα ήθελα καταλήγοντας να τονίσω ότι εμείς θα θέλαμε να σας αναφέρουμε όλα όσα έχουμε κάνει και να σας αναφέρουμε και τα λάθη στα οποία υποπέσαμε ώστε να μην επαναλάβετε τα ίδια λάθη. Γιατί πρέπει να μάθουμε να παίζουμε με τους κανόνες του παιχνιδιού, στην Ιταλία οι αγρότες στα χωριά παίζουν στα χαρτιά, ένα παιχνίδι που μοιάζει με τη ξερή που παίζουν, εδώ στην Ελλάδα. Δεν έχουν καταλάβει όμως, ότι το παιχνίδι που παίζουν οι Ευρωπαίοι αγρότες, είναι το πόκερ και ότι ο αγρότης των μεσογειακών χωρών, όταν κάθεται στο τραπέζι, πρέπει να παίζει πόκερ και όχι ξερή όπως έκανε, μέχρι πρόσφατα, ή κάνει ακόμα, αλλιώς, το αποτέλεσμα θα είναι να του πάρουνε , τα πάντα, δηλαδή να μείνει ταπί.