Dr. Απόστολος Βανταράκης

Βιολόγος

Επιστημονικός συνεργάτης Εργαστηρίου Υγιεινής

Ιατρικού τμήματος Πανεπιστημίου Πατρών

 

Γειά σας

 

Θα ήθελα, να ευχαριστήσω την οργανωτική επιτροπή, για την ευκαιρία, που μου δίνει να μιλήσω, για ένα θέμα για το οποίο, εδώ και πολλά χρόνια, προσπαθώ να ενημερώσω, διευθύνσεις υγείας και ανθρώπους, που ασχολούνται με τρόφιμα, για τις λεγόμενες αναδυόμενες τροφιμογενείς λοιμώξεις και πιο εξειδικευμένα για τις λοιμώξεις, οι οποίες οφείλονται σε ιούς και σε πρωτόζωα, για τις οποίες, δουλεύω στο εργαστήριο υγιεινής του ιατρικού τμήματος του πανεπιστημίου Πατρών. Ένα εργαστήριο, το οποίο ασχολείται, κατά κύριο λόγο, με τα νερά.

Την τελευταία πενταετία, όμως, μάλλον οκταετία, ασχολείται και με τα τρόφιμα.

Ας ορίσουμε, πρώτα απ’ όλα, τι είναι, οι νεο-αναδυόμενοι παθογόνοι μικροοργανισμοί

Νεο-αναδυόμενοι παθογόνοι μικροοργανισμοί θεωρούνται οι μικροοργανισμοί, οι οποίοι προκάλεσαν, αυξημένες σε συχνότητα λοιμώξεις, τα τελευταία 20 χρόνια και των οποίων η συχνότητα φαίνεται, ότι θα αυξηθεί στο προσεχές μέλλον.

 

Στους μικροοργανισμούς, αυτούς περιλαμβάνονται, νέοι λοιμογόνοι παράγοντες, «επανεμφανιζόμενοι» παθογόνοι μικροοργανισμοί, οι οποίοι επανακάμπτουν με αυξανόμενη λοιμογόνο δύναμη και συχνότητα εμφάνισης, καθώς και μικροοργανισμοί, που απέκτησαν ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά. Περιλαμβάνονται επιπλέον και μικροοργανισμοί, οι οποίοι πρόσφατα, έχουν συνδεθεί με νοσήματα των οποίων, η εμφάνιση συνδέεται πλέον και με σε λοιμώδη παράγοντα (π.χ. πεπτικό έλκος)

Ένας παθογόνος μικροοργανισμός, μπορεί να χαρακτηριστεί ως νεοαναδυόμενος, όταν η ικανότητά του, να προκαλεί νόσημα, έχει ανεβρεθεί πρόσφατα. οπότε, η ανίχνευσή του είναι αποτέλεσμα των βελτιωμένων μεθόδων απομόνωσης και ταυτοποίησής τους. Νέοι παθογόνοι μικροοργανισμοί, μπορούν να εμφανιστούν, επίσης λόγω περιβαλλοντικών αλλαγών ή προσφοράς νέων συνθηκών επιβίωσης, στις οποίες, μπορούν εύκολα να πολλαπλασιαστούν.

Νεοαναδυόμενοι παθογόνοι μικροοργανισμοί, που σχετίζονται με τη κατανάλωση τροφίμων, μπορεί να είναι,βακτήρια και παράσιτα αλλά και ιοί και πρωτόζωα, για τα οποία θα σας απασχολήσω, κατά κύριο λόγο σήμερα, όπως οι ιοί Norwalk & SRSV, Hepatitis A, Hepatitis E, Adenoviruses, και τα Πρωτόζωα Cryptosporidium parvum, Giardia Lamblia, Cyclospora cayetanensis και Microsporidia

Οι αιτίες, των τροφιμογενών λοιμώξεων, που οφείλονται σε νεοαναδυόμενους μικροοργανισμούς, έχουν να κάνουν με νεοεμφανιζόμενους μικροοργανισμούς π.χ. οι Norwalk ιοί είναι πρωτοεμφανιζόμενοι στην Ελλάδα. Μια μελέτη υπάρχει ουσιαστικά, για τους Norwalk στην Ελλάδα, την οποία έκανε και το εργαστήριο μας. Στην Ευρώπη ασχολούνται τη τελευταία δεκαετία, θα έλεγα, με πρωτοπόρους τους Βρετανούς.

Αλλες αιτίες μπορεί να είναι, παλαιότερα γνωστοί μικροοργανισμοί, που εμφανίζονται σε νέους φορείς, ενώ μπορεί να έχουμε και αυτό, που ανέφερε η κα Παπαδοπούλου, ταχέως αυξανόμενη συχνότητα ή γεωγραφική εξάπλωση, των μικροοργανισμών και βέβαια να έχουμε, πρόσφατα ταυτοποιημένους μικροοργανισμούς, εξαιτίας της ανάπτυξης νέων μεθόδων ταυτοποίησης.

Για την αντιμετώπιση, οποιωνδήποτε νεοαναδυόμενων τροφιμογενών λοιμώξεων, θα πρέπει να έχουμε στοιχεία, για τις μεθόδους ανίχνευσης:

Δειγματοληψία, Καλλιέργεια, Βιοχημική ταυτοποίηση, Ανίχνευση μη καλλιεργήσιμων μορφών, θα πρέπει να ξέρουμε κάποια στοιχεία για την οικολογία του μικροοργανισμού, για τη παθογένειά του, για τα χαρακτηριστικά, της ανάπτυξης και της επιβίωσής του και βέβαια να έχουμε στοιχεία, για την ποιότητα του τροφίμου, μέσα στο οποίο βρίσκεται.

Στις ΗΠΑ, κατά τα έτη 1993-1997, αναφέρονται διάφορες βακτηριακές τροφιμογενείς λοιμώξεις, κατά κύριο λόγο, το ενδιαφέρον μου είναι οι λοιμώξεις, που οφείλονται σε πρωτόζωα, από δεκατρείς επιδημίες παρασιτικές, λοιπόν, τέσσερις οφείλονται σε Γιάρδια δύο σε τριχινέλα. Από τις ιογενείς τροφιμογενείς λοιμώξεις, η ηπατίτιδα A, οι ιοί Νοrwalk, και άλλοι ιογενείς παράγοντες, οι οποίοι συνήθως παραμένουν αταυτοποίητοι κατά τη διάρκεια του 1999 σε 9 επιδημίες ταυτοποιήθηκαν στις ΗΠΑ 10.697 επιβεβαιωμένες περιπτώσεις.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό αυτό,.να αναφέρουμε, δηλαδή, ότι είναι επιβεβαιωμένες περιπτώσεις. Αυτό σημαίνει, ότι έχει απομονωθεί ο μικροοργανισμός και απ’ το τρόφιμο και απ’ το κλινικό δείγμα.

Απ’ αυτές λοιπόν, από τις 9 επιδημίες που προαναφέρθηκαν, ταυτοποιήθηκαν 474 περιπτώσεις κρυπτοσποριδιάσεων  και 14 περιπτώσεις κυκλοσποριδιάσεων. Η συχνότητα των τροφιμογενών λοιμώξεων, στις ΗΠΑ ανά έτος είναι τεράστια. Αναφέρεται πλήθος περιστατικών όπου γνωστοί παθογόνοι, προκαλούν γαστρεντερίτιδα, άγνωστοι παράγοντες προκαλούν γαστρεντερίτιδα και όλα αυτά, αν τα αθροίσουμε, προκύπτει, ένα νούμερο τρομακτικό στις ΗΠΑ υπολογίζουν, ότι ανά έτος, έχουν εβδομήντα έξι εκατομμύρια ασθενών, από τους οποίους, νοσηλεύονται τριακόσιες είκοσι τρις χιλιάδες, ενώ οι θάνατοι είναι γύρω στους πέντε χιλιάδες διακόσιους.

Στην Ευρώπη παρόμοια στοιχεία υπάρχουν σχεδόν μόνο από την Αγγλία και την Ουαλία. Δυστυχώς είναι η μόνη χώρα τουλάχιστον απ’ όσο γνωρίζω, η οποία έχει ένα ολοκληρωμένο σύστημα επιδημιολογικής προσέγγισης και παρατήρησης, των τροφιμογενών λοιμώξεων, δηλαδή σύνδεσης ουσιαστικά των ανθρώπων, που ασχολούνται ή καταναλώνουν τρόφιμα, με τα νοσοκομεία και βλέπουμε κατά κύριο λόγο, μια σταθερή ύπαρξη ροταιών και κρυπτοσποριδίων.

Υπάρχει, λοιπόν ένα αρχείο αναφοράς, το οποίος αναφέρει, ποιά και πόσα περιστατικά τροφιμογενών λοιμώξεων, που οφείλονται, σε ποιους ιούς οφείλονται, ποιά είναι η συμπτωματολογία τους κλπ. Π.χ. προκαλείται γαστρεντερίτιδα από ροταιούς, και ιούς Norwalk, εγκεφαλίτιδα από το σύμπλεγμα πρωτογενών ιών, Ηπατίτιδα Α, πολυομυελίτιδα με τους πολυοιούς 1 2 και 3 ενώ αναφέρονται και τα τρόφιμα,τα οποία φαίνεται να ευθύνονται, για την ύπαρξη τέτοιων παραγόντων, δηλαδή για παράδειγμα ο Norwalk ιός, έχει βρεθεί, κατά κύριο λόγο στο νερό, πρώτα απ’ όλα και τώρα τελευταία αρχίζει και ανευρίσκεται και σε εμφιαλωμένα νερά, έχει γίνει μια μελέτη, σε εμφιαλωμένα νερά, για ύπαρξη Norwalk ιού και βέβαια σε σαλάτες και σε οστρακοειδή.

Ιοί Norwalκ

Οι Norwalk, είναι οι ιοί, που την επόμενη πενταετία, θα αποτελούν σημαντικό παράγοντα ελέγχου για κάθε τρόφιμο. Βρίσκονται παντού, σε οποιοδήποτε τρόφιμο έρχεται σ’ επαφή με νερό, είναι υπεύθυνοι για το μεγαλύτερο ποσοστό των γαστρεντερίτιδων, αποτελούν λοιπόν τη σημαντικότερη αιτία της ιογενούς γαστρεντερίτιδας, στα μεγαλύτερα παιδιά και τους ενήλικες, στις ΗΠΑ και εδώ έρχονται, σε αντιπαράθεση με τους ροταιούς, που κυρίως προκαλούν γαστρεντερίτιδα σε μικρότερα παιδιά.

Σχετίζονται, με το πόσιμό νερό, τα νερά αναψυχής, τον πάγο, τα ωμά οστρακοειδή, και διάφορες τροφές. Πάνω από 13500 επιβεβαιωμένες περιπτώσεις, υδατογενών γαστρεντερίτιδων έχουν συνδεθεί σε αυτούς τους ιούς μεταξύ 1971 και 1990, στις Η.Π.Α.Είναι υπεύθυνοι για το 23% των υδατογενών επιδημιών οξείας γαστρεντερίτιδας στις Η.Π.Α.

 

Αιτία της ασθένειας

Μόλυνση με ιό Norwalk

Περίοδος επώασης

Μεταξύ 12 και 48 ωρών (μέσος όρος 36 ώρες)

Διάρκεια ασθένειας

12-60 ώρες

Συμπτώματα:

Ναυτία, εμετός, διάρροια και κοιλιακά άλγη

Πιθανοί τρόποι μετάδοσης

ωμά οστρακοειδή, νερό και πάγος, σαλάτες, μετάδοση από άτομο σε άτομο.

 

Ηπατίτιδα-Α

Όσον αφορά, στον ιό της ηπατίτιδας-Α. υπάρχει, ολοένα, αυξανόμενη απαίτηση για έλεγχο του, σε διάφορα δείγματα. Το 40% των περιστατικών οξείας ηπατίτιδας ,προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας-Α, είναι, όπως καταλαβαίνετε, είναι σημαντικότερος και από τον ιό της ηπατίτιδας Β, που είναι και ο περισσότερο γνωστός, είναι ενδημικός και συντηρείται η ύπαρξη του, από ανεξέλεγκτες μετακινήσεις πληθυσμού, όπως για παράδειγμα συμβαίνει στα σύνορά μας, με την Αλβανία.

Ο ιός της  ηπατίτιδας-Α περιέχεται στα κόπρανα μολυσμένων ατόμων, τα οποία μπορεί να μολύνουν τα τρόφιμα, στο νερό, στα οστρακοειδή, στα κρύα φαγητά, στα φρούτα, ενώ οι χυμοί, τα λαχανικά και οι σαλάτες έχουν ενοχοποιηθεί, για διάφορες επιδημίες, ακόμα η μόλυνση των τροφίμων, σε εστιατόρια από μολυσμένο προσωπικό είναι πολύ συνηθισμένο φαινόμενο.

Συχνότητα εμφάνισης: 22700 περιπτώσεις ηπατίτιδας, αναφέρονται ετήσια στις Η.Π.Α. Το 1988 αναφέρθηκε, ότι το 7.3% των περιπτώσεων ήταν υδατογενείς ή τροφιμογενείς

Στις Η.Π.Α. αναφέρονται σοβαρές επιδημίες τα έτη 1954, 1961,και1971, ενώ η εμφάνιση ηπατίτιδας Α, από το 1983-1989αυξήθηκε κατά 58 %.

Σημαντικές επιδημίες επίσης ήταν:

1987- Η.Π.Α: Οφειλόταν σε κατανάλωση εισαγόμενων μαρουλιών

1988- Η.ΠΑ.: Αναψυκτικά που ετοιμάζονταν σε τοπικό παντοπωλείο

1989- Η.Π.Α.: Μη ταυτοποιημένη επιδημία

1990- Η.Π.Α.: Οφειλόταν σε μολυσμένα τρόφιμα (σαλάτες)

 

Ροταιοί

 

Είναι δύο τύπων : oι Rota-A και οι Rota-B ιοί.

Οι Rota-A είναι υπεύθυνοι για την παιδική διάρροια.

Οι Rota-B αναφέρθηκαν, για πρώτη φορά, όταν σχετίστηκαν, με μία υδατογενή επιδημία στην Κίνα, το 1984.

Οι Rota-B προκαλούν μολύνσεις, πιο συχνά στους ενήλικες, παρά στα παιδιά. Παρουσιάζουν συμπτώματα παρόμοια, με της χολέρας και έχουν αναφερθεί, κυρίως στη Κίνα πάνω από 1.000.000 περιπτώσεις κατά τη διάρκεια των ετων 1982 και 1983

 

 

 

Ηπατίτιδα-Ε

 

Ο ιός της ηπατίτιδας-Ε είναι, ένας εντελώς  καινούργιος ιός, της οικογένειας των ιών ηπατίτιδας και υπάρχει μόνο μια περίπτωση καταγραφής, στην Ισπανία. Οι επιδημίες ηπατίτιδας-Ε, αφορούν νέους της ηλικίας 15-40 έτων και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, έχουν  συσχετιστεί μέχρι στιγμής, με μολυσμένο πόσιμο νερό, δεν έχουν αναφερθεί ακόμα σε τρόφιμα, αλλά υπάρχει αυξανόμενη διάθεση, να ελεγχθούν τα τρόφιμα και για τον ιό της ηπατίτιδας Ε. Αφού, γενικώς υπάρχει η άποψη, με την όποία συμφωνώ, ότι, «ότι ψάχνεις βρίσκεις».

Από τις επιδημίες, λοιπόν, διαφόρων ιογενών τροφιμογενών λοιμώξεων, αναφερόμαστε κυρίως στις επιδημίες από ιούς Norwalk και ηπατίτιδας-Α, διότι μ’ αυτούς κατά κύριο λόγο, ασχολούνται τα ελεγκτικά όργανα και τα διαγνωστικά εργαστήρια.

Αναρωτιόμουν αν θα έπρεπε, να αναφερθώ σε μια μελέτη που κάναμε τα τελευταία τρία χρόνια, τελικά θεώρησα ότι θα ήταν καλό, να ανκοινωθούν μερικές παρατηρήσεις ή συμπεράσματα. Από το 98 ως το 2001, λοιπόν, έγινε για πρώτη φορά, μια μελέτη, σε συνεργασία με άλλες τρεις χώρες και αφορούσε σε έρευνα, για  παρουσία ιών στα οστρακοειδή.

Τα ευρήματα, αυτής της έρευνας, δεν μπορούν, να συγκριθούν, με άλλα προηγούμενα, γιατί δεν υπάρχει ανάλογη έρευνα. Πάντως, από μια πρώτη εκτίμηση των στοιχείων, θα έλεγα ότι τα οστρακοειδή μας δεν είναι ιδιαίτερα βεβαρημένα με ιούς, παρά τα υψηλά ποσοστά μόλυνσης τους, σε σχέση πάντα, με τα αποτελέσματα της έρευνας, που αφορούν στα οστρακοειδή των άλλων χωρών, όπου τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα.

Στα πλαίσια, λοιπόν της μελέτης, έγινε έλεγχος, για εντεροϊούς, αδενοϊούς, ιούς ηπατίτιδας-Α και ιούς Norwalk. Αναφέρω, λοιπόν εδώ, κάποια αποτελέσματα, για τη παρουσία, των ιών στην Ελλάδα, που είναι και οριστικά αποτελέσματα, και έχουν ανακοινωθεί και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ελέχθησαν 280 δείγματα και βρέθηκαν το 41% των δειγμάτων αρνητικά, 34% των δειγμάτων θετικά για αδενοϊούς, 1,5% των δειγμάτων θετικά για Norwalk, 4% θετικά για ηπατίτιδα-Α και ένα 16,7% θετικά για εντεροϊούς. Λέω ακόμα και το δηλώνω, ότι, τα παραπάνω ποσοστά, είναι τα μικρότερα ποσοστά ιών, σ’ όλη την Ευρώπη και αυτό με κάνει να νοιώθω΄για την ώρα ασφαλής. Βέβαια, είναι και το «τι ψάξαμε», δηλαδή, ψάξαμε αυτό, βρήκαμε αυτό. αν ψάξουμε άλλους δέκα ιούς, ίσως βρούμε και κάτι ακόμα και να αλλάξουν τα δεδομένα.

Το επόμενο θέμα μας είναι τα πρωτόζωα.

Ένα νεοαναδυόμενο σημαντικό πρωτόζωο, είναι το κρυπτοσπορίδιο, που η Μεγάλη Βρετανία προσπαθεί, να το εντάξει, στις υποχρεωτικές παραμέτρους, που ελέγχονται, στο πόσιμο νερό είναι ένα παράσιτο, ένα πρωτόζωο,που είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό στη χλωρίωση. και λόγω αυτής της ανθεκτικότητάς του, στη χλωρίωση έχει ανευρεθεί σε χυμούς και σε σαλάτες.

Το κρυπτοσπορίδιο είναι υποχρεωτικά ενδοκυτταρικό, υδατογενές παράσιτο, που μολύνει τον άνθρωπο, τα βοοειδή, τα πουλιά, τα ψάρια και τα ερπετά. Οι ώριμες ωοκύστεις, έχουν μέγεθος 4-6 μm και εμφανίζονται, στα κόπρανα του μολυσμένου ξενιστή (περίπου 1010 ωοκύστεις/ ημέρα για 14 ημέρες, πιο έντονα στη διάρκεια της 1ης εβδομάδας). Η κρυπτοσποριδίαση δύσκολα διακρίνεται από άλλες ασθένειες που προκαλούν διάρροιες και οφείλονται σε πλήθος άλλων μικροοργανισμών.

Περίοδος επώασης

1-2 εβδομάδες ή 1-2 ημέρες σπανιότερα

Συμπτώματα

Υδαρή διάρροια, ήπια κοιλιακά άλγη, ναυτία, απώλεια όρεξης, λιγότερο συχνά συμπτώματα είναι κοιλιακά άλγη, ναυτία, εμετός και χαμηλός πυρετός

Διάρκεια

10-15 ημέρες

Πηγές μόλυνσης

Πόσιμο μολυσμένο νερό ή γάλα, κατανάλωση ωμής ή όχι καλά ψημένης τροφής, απευθείας επαφή με εκκρίσεις μολυσμένου ζώου, μετάδοση από άτομο σε άτομο (ειδικά σε νηπιαγωγεία, παιδικούς σταθμούς)

 

Γιάρδια

Η Γιάρδια είναι μονοκύτταρο πρωτόζωο, που κινείται με τη βοήθεια 5 μαστιγίων. Έχει μέγεθος 12μm. Είναι η κύρια αιτία, υδατογενών εντερικών ασθενειών παγκοσμίως. Κύριο χαρακτηριστικό, της γιαρδίασης είναι η διάρροια, μία εβδομάδα μετά τη μόλυνση, από κύστη. Συνήθως, η ασθένεια διαρκεί για 1-2 εβδομάδες, αλλά υπάρχουν και χρόνιες περιπτώσεις, που διαρκούν μήνες ή χρόνια.Μία η περισσότερες ωοκύστεις μπορούν, να προκαλέσουν ασθένεια.

Η γιαρδίαση συνδέεται, με τη κατανάλωση μολυσμένου νερού. Είναι πιο συχνή στα παιδιά, από ότι στους ενήλικες, πιθανόν λόγω ανοσίας. Η γιάρδια εμπλέκεται στο 25% των γαστρεντερίτιδων και μπορεί να είναι ασυμπτωματική.

 

Μολυσματική δόση: Λιγότερα από 10 πρωτόζωα μπορούν να προκαλέσουν μόλυνση.

Διάγνωση ασθένειας: Η διάγνωση γίνεται συνήθως, με ανοσοφθορισμό ή PCR

 

Πληθυσμοί-στόχοι: Θεωρητικά μπορούν να εμφανιστούν, σε οποιοδήποτε τρόφιμο, που έχει μολυνθεί, από το προσωπικό, που έρχεται σε επαφή. Η συχνότητα είναι πιο μεγάλη, σε βρεφονηπιακούς σταθμούς. Επίσης, μεγάλες επιδημίες έχουν συνδεθεί, με κατανάλωση μολυσμένου (πολλές φορές και χλωριωμένου) νερού.Τα νεαρά άτομα, συνήθως, παρουσιάζουν τα σοβαρότερα συμπτώματα. Επίσης, πνευμονικές διαταραχές εμφανίζονται, σε ανοσοκαταστελλόμενους, ασθενείς

Σχετική συχνότητα ασθενειών: 2% παρουσία του κρυπτοσποριδίου, γιάρδιας στη Βόρειο Αμερική. Ορολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι το 80% του πληθυσμού είχε κάποια στιγμή κρυπτοσποριδίωση. Στην Ελλάδα, το 1999, κατεγράφησαν 7 περιπτώσεις Κρυπτοσποριδίωσης και 65 Γιαρδιάσης

 

Cyclospora cayetanensis

 

Το Cyclospora cayetanensis είναι, ένα ιδιαίτερα, καινούργιο πρωτόζωο  Δε υπάρχουν αρκετές καταγραφές, πάνω σ’ αυτό. Υπάρχουν κάποιες επιδημίες, που έχουν αναφερθεί και σχετίζονται, κατά κύριο λόγο, με κατανάλωση βατόμουρων. Προκαλεί διάρροιες, ήπια έως σοβαρή ναυτία, ανορεξία, κοιλιακά άλγη, και απώλεια βάρους. Η μολυσματική δόση είναι άγνωστη, αλλά μάλλον ιδιαίτερα μικρή, παρόμοια με του κρυπτοσποριδίου

Μολύνσεις με Cyclospora έχουν επιβεβαιωθεί σε διάφορα σημεία όπως: Βόρεια, Κεντρική και Ν. Αμερική, Α. Ευρώπη, Αγγλία, Αφρική, και Νοτιοδυτική Ασία

 

Στο μικροσπορίδιο, αυτό τέλος, δεν έχει γίνει πολλή δουλειά, όσον αφορά την έρευνα, αλλά και της παρουσίας του, σε τρόφιμα ή σε νερά.

Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε, ότι οι νεοαναδυόμενοι παθογόνοι μικροοργανισμοί, αποτελούν σημαντικό κίνδυνο, για τη Δημόσια Υγεία, καθώς αποτελούν μεγάλο ποσοστό, του αριθμού των τροφιμογενών λοιμώξεων, που εμφανίζονται παγκοσμίως.

Στις αναδυόμενες τροφιμογενείς λοιμώξεις, σημαντικό ποσοστό αποτελούν οι λοιμώξεις, που οφείλονται σε ιούς ή πρωτόζωα

Η ταυτοποίηση, της αιτίας, των αναδυόμενων τροφιμογενών λοιμώξεων και ο καθορισμός της σπουδαιότητάς τους, θα βελτιώσει την πρόληψη των τροφιμογενών λοιμώξεων

Και βέβαια, με την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, κυρίως μοριακών τεχνικών, θα επιτευχθεί η ταχεία ανίχνευση και ταυτοποίηση, των νεοαναδυόμενων παθογόνων μικροοργανισμών.

Ενώ, τέλος πρέπει να τονιστεί, η ανάγκη, για τη δημιουργία εθνικού δικτύου, παρακολούθησης και καταγραφής, των κλινικών περιστατικών και της παρουσίας των διαφόρων αιτίων, των τροφιμογενών λοιμώξεων.

 

Ευχαριστώ πολύ